Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги «Жоопкер бол!» деген айлыктын башталышын жарыялады, ал 18 жаштан жогорку эркектердин инфекциялык эмес ооруларынын тобокелдик факторлорун аныктоого багытталган. Кампаниянын негизги максаты – созулмалу оорулардын эрте диагнозун коюу деңгээлин жогорулатуу жана эркектерди биринчи симптомдор пайда болгондо медициналык жардамга кайрылууга мотивациялоо.
Бул инициатива алкагында эркектерге жашаган жери боюнча жайгашкан үй-бүлөлүк медицина борборлору, үй-бүлөлүк дарыгерлердин топтору, жалпы дарыгерлердин практика борборлору жана фельдшер-акушердик пункттарында профилактикалык медициналык текшерүүлөрдөн өтүү сунушталат.
Өткөн кампаниялардын натыйжалары бул ыкманын жогорку натыйжалуулугун тастыктап турат. 2022-жылы 973 миңден ашык эркек инфекциялык эмес оорулардын профилактикалык скринингинен өтүштү, алардын 119,6 миңинде, бул болжол менен 12 пайызды түзөт, жогорулаган кан басымы аныкталды. Мындан тышкары, 49,6 миң эркек жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогорку тобокелдигине, ал эми дээрлик 60,8 миңи диабеттин жогорку тобокелдигине ээ болду.
2025-жылдын статистикасына ылайык, биринчи жолу артериалдык гипертензия диагнозу менен 15 388 адам катталса, 7 364 адам диабет диагнозун алышты. Ошол эле жылы жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргызстандагы чоңдор арасында 16 644 өлүмдүн себеби болду.
«Жоопкер бол!» айлыгы 2019-жылдан бери «Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында ишке ашырылууда, ал Швейцария тарабынан каржыланат жана жыл сайын Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан өткөрүлөт.
Инфекциялык эмес оорулар, анын ичинде жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, созулмалу респиратордук оорулар жана диабет, созулмалу болуп, алдын алууга болот. Негизги тобокелдик факторлоруна туура эмес тамактануу, тамеки чегүү, алкогольду ашыкча колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
«Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоору өлкө боюнча ишке ашырылып, калктын ден соолугун жакшыртууга, сапаттуу биринчи медициналык жардам кызматтарына тең мүмкүнчүлүк камсыздоого жана дене тарбиясы принциптерин илгерилетүүгө багытталган.
