Замандын Кыргызстанындагы дин
Ортолук Азиядагы отурукташкан элдерден айырмаланып, кыргыздар мусулманчылыкты эң акыркы кабыл алышты. Кыргыздардын түндүк жана түштүк бөлүгүндөгү диний деңгээлинин айырмасы чоң, бул аймактын тарыхый өнүгүүсү менен байланыштуу. Түндүктөгү кыргыздардын диний өзгөчөлүгү мусулманчылыктын язычылыкка чейинки ишенимдер менен тыгыз байланышта болушу, исламда анын тышкы формасын — ырым-жырымдарды, салттарды, майрамдарды гана кабыл алышы болуп саналат.
Түштүк кыргыздардын диний өзгөчөлүктөрү тарыхый өнүгүү жана исламдын Фергана өрөөнүндө жашаган этностор арасындагы орду менен шартталган. Өрөөндүн этникалык курамы абдан ар түрдүү — анда ондон ашык түрк жана иран тилдүү этностор жашаган. Заманауи мамлекеттик түзүлүштөрдү түзүүдөн мурун, аймактагы бардык этностор, кочмолор жана отурукташкандар, өздөрүн Фергананын бир бөлүгү катары сезип, «мусулмандар» деп аташкан, мусулманчылыкты улуттун альтернативасы катары карашкан.
Географиялык жайгашуусу жана тарыхый- маданий өткөнү түндүк кыргыздардын европалык маданиятты, ал эми түштүк кыргыздардын чыгыш жана араб маданияттарын жакшы кабыл алуусуна өбөлгө түзгөн. Исламдык радикалдардын активдүүлүгү жана алардын бир бөлүгү үчүн симпатиялары социалдык жана маданий тамырларга ээ, бул регионалдык исламдын өзгөчөлүктөрү менен толукталган, тарыхый- маданий өнүгүү, этнокультурдук таануу жана заманбап саясий кагылышуулар менен байланыштуу.
Азыркы Кыргызстандагы диний мейкиндикте үч ар түрдүү руханий баалуулуктарды бөлүп көрсөтүүгө болот. Биринчи багыт — бул жергиликтүү магиялык диний формалар, атап айтканда, тенгрианство жана шаманизм, булар айылдык аймактарда өзгөчө кеңири таралган. Экинчи багыт — традициялык диндер (ислам, православие). Үчүнчүсү — нетрадициялык конфессиялар (евангелдик формадагы христиандык, чыгыш культтары ж.б.).
Кыргыз Республикасында дин эркиндиги, руханий жана культтук эркиндик конституциялык деңгээлде бекитилген.
Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 8-беренесинде «диндер жана бардык культтар мамлекеттен бөлүнгөн» деп жазылган. Бул конституциялык принципке ылайык, мамлекет жарандардын динге болгон мамилесин аныктоо, диний уюмдардын ишмердүүлүгүнө кийлигишпейт, эгерде ал мыйзамга каршы келбесе.
Акыркы жылдары республикада диний максаттагы объектилер: мечиттер, храмдар, чирквалар, намаз үйү, диний окуу жайлары курула баштады. 1995-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жыйынында «Кыргыз Республикасындагы диний абал жана диний тармактагы мамлекеттик саясатты түзүү боюнча мамлекеттик органдын милдеттери» деген маселе каралып, токтом кабыл алынган. 1996-жылдын мартында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн алдындагы диний иштер боюнча Мамлекеттик комиссия түзүлдү, анын негизги милдети — диний тармакта мамлекеттик саясатты түзүү, ар кандай диндер арасында өз ара түшүнүшүүнү жана толеранттуулукту бекемдөө.
1996-жылдын 14-ноябрында Кыргыз Республикасынын Президенти «Кыргыз Республикасындагы жарандардын ар-намыс жана дин эркиндигин ишке ашыруу боюнча чаралар» деген Указга кол койду. Указ менен диний билим берүү жана диний уюмдардын, чет өлкөлүк диний уюмдардын миссияларынын жана Кыргыз Республикасына диний ишмердүүлүк үчүн келген чет элдик жарандардын каттоосун жүргүзүү боюнча убактылуу жоболор бекитилди. Республика аймагында каттоосуз диний ишмердүүлүк жүргүзүүгө тыюу салынган.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 1997-жылдын 17-январындагы токтому менен диний иштер боюнча Межведомстволук кеңеш түзүлдү, ал мамлекеттик саясатты диний тармакта жүргүзүү боюнча сунуштарды иштеп чыгуу, мамлекеттик органдар менен диний уюмдардын аракеттерин координациялоо, коомдогу туруктуулукту сактоо, руханий жана ишенимди бекемдөө, диндер аралык толеранттуулукту жетишүү максатында түзүлгөн консультативдик жана координациялык орган болуп саналат.
1996-жылдын 14-ноябрындагы Президенттин № 319 Указына ылайык, бүгүнкү күндө 1299 диний максаттагы объект катталган.
250 христиандык багыттагы чирквалар жана намаз үйлөрү катталган, алардын арасында Орто Азия жана Бишкек Епархиясы, Евангелдик христиан-баптисттер, Евангелдик христиандыктар, Жетинчи күндүн адвентисттери, Иегова күбөлөрү, евангелист-лютерандык жамааттар бар. Ошондой эле 20 чет өлкөлүк диний уюмдардын миссиялары катталган.
1991-жылга чейин 39 мечит, 25 храм жана орус православ чиркөөсүнүн приходы гана иштеп келсе, 2005-жылдын аягында 1338ден ашык мечит; 40тан ашык православ храмдары жана приходы; 200 христиандык багыттагы намаз үйлөрү; бир аял монастыры катталган.
Статистикалык маалыматтар диний уюмдардын интенсивдүү өсүшү, алардын ар түрдүүлүгү, жаңы ишенгендерди тартуу боюнча күчтүү курулуш жана финансылык колдоо жөнүндө айтууга мүмкүнчүлүк берет. Диний уюмдар туруктуу мүчөлүктү практикалоо менен алектенбесе да, жарандардын улуттугуна тиешелүү болгон конфессияларга тиешеси боюнча间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间间
Дагы окуңуз:
Ислам дининин диний-идеологиялык системасынын кыргыздардын язычылык диний-философиялык системасы менен бириктирилиши
Ислам цивилизациясына кошулуу Кыргызы, исламдык адаттарды формалдуу түрдө сактоо жагынан, көптөгөн...
Кыргыздардын аймагы VI—XVIII кылымдарда
Орто кылымдардагы бардык саясий түзүлүштөр Борбордук Азиянын аймагында Кыргызстанды кандайдыр бир...
Исламдын кыргыздарга тийгизген таасири
Исламдын кыргыздардын салттарына таасири Ляо доорунун (916—1125) жана Түндүк Сундун (960—1279)...
«Прииртышские» кыргыздар
«Прииртышские» кыргызы. «Таба ал-хайван» китебинде, Марвази (XII кылым) түрк уруулары тууралуу...
Кыргыздардын тамактануу маданияты терең тарыхка ээ
Кыргыздардын тамактануу маданияты терең тарыхка ээ. Анын негизги этно-мәдени өзгөчөлүктөрүнүн...
Кыргыздардын тамактануу маданияты XIX кылымдын экинчи жарымында.
Кыргыздардын тамактануу маданияты Кыргыздардын салттуу тамактануу маданияты этникалык тарых, чарба...
«Орто Азиядагы» кыргыздар
Иртыш жана Алтай аймактарындагы кыргыздарбы? Андай болсо, «Кыргыз» аймагы «Орто Азиялык» жана...
Кыргызстандын калкы байыркы заманлардан VI кылымга чейин
Алгачкы так адамдын издери Кыргызстан аймагында палеолит — байыркы таш доорунда (800-100 миң жыл...
Алты тарыхый мезгил кыргыздардын антропологиялык образы. Тарыхый антропология. Бөлүк - 1
Сактар жана эрте усундар европеоид-моңголоид өзгөчөлүктөрү менен. Бүгүнкү кыргыздардын...
Кыргыздардын диндери VI—XVIII кылымдарда
Ислам менен катар кыргыздардын жашоосунда исламга чейинки диндердин салттары жана адаттары кеңири...
Этикет кыргыздардын
Төзүмдүү мамлекеттин туулганынан бери өткөн акыркы он жылда көптөгөн көйгөйлөр курчуп, көптөгөн он...
Этнокултурдук байланыштар кыргыздардын Тянь-Шанында Прииртыш жана Алтай элдери менен
Ортос Азиялык кыргыз этносуна тиешелүү компоненттердин келип чыгышы боюнча версиялар Ортос Азиялык...
ФОТО: XX КЫРГЫЗДАРДЫН ТУРМУШУНЫН БАШТАЛГАНЫ
Британиялык фотограф Стивен Грэм XX кылымдын башында Борбордук Азияга саякаттап, Кыргызстандагы...
Кыргыздардын аскер күчтөрү VI—XVIII кылымдарда
Ал мезгилдеги кыргыздардын куралдуу күчтөрүнүн структурасы, уюштурулушу жана камсыздоосу азыркы...
Кыргыздардын көчмөнчүлүктөн жер иштетүүгө өтүүсүнүн узак процесси
Жер талаштар Кочмондор-кыргыздар менен Фергананын отурукташкан калкынын ортосунда жер үчүн...
Тарыхый географиясы Борбордук Азиянын
А. Г. Малявкин. Тарыхый географиясы Борбордук Азия. Новосибирск, 1981 «Цзю таншу» («Жаңы Танг...
Кыргыз диаспорасы Тажикстан аймагында
Тажикстандагы кыргыздар Тажикстандагы кыргыздар негизинен Памирде - Горно-Бадахшан автономдук...
Эреви кыргыздар I—II кылымдарда н.э.
Гянь-гунь жана динлиндер I—II кылымдардагы булактарда гяньгуньдар тууралуу маалымат жок, бирок...
Кыргыздардын аймагы СССРдин курамында (1917-1991)
Киргизия ССРинин административдик-территориялык бөлүнүшү 1972-жылдын 1-январына карата....
Ханафизм — кыргыздардын язычылык мифтерине жана салттарына эң чыдамдуу багыт катары
Кыргыз айыл - исламдашуу жолундагы тоскоолдук. Тарыхый тажрыйба көрсөткөндөй, эң эркин элдер,...
Кыргыз диаспорасы Өзбекстан аймагында
Өзбекстандагы кыргыздар Кыргызстандан тышкары кыргыздар байыртан Кытайда, Өзбекстанда жашап...
Курманджан даткынын ислам дүйнөсүндө жылдыз болуп чыгышы кандайча мүмкүн болду?
КУРМАНДЖАН ДАТКЫНЫН УБАКТЫСЫНДАГЫ КЫРГЫЗДАРДЫН ТУРМУШУ ЖАНА ИШЕНИМДЕРИ Ошондо, Курманджан даткынын...
Иссык-Куль көлүнүн астындагы шаар
Планетанын сырдуу жерлери. Кыргыздар — Борбордук Азиядагы эң байыркы элдердин бири. Алар Сибирдеги...
Исламга чейинки ишенимдер, ислам жана кыргыздардын этикети
Curl error: Operation timed out after 120001 milliseconds with 0 bytes received...
Кыргыздардын илими XVIII — XX кылымдын башында
XIX кылымдын экинчи жарымы — XX кылымдын башы Кыргызстандагы илимий ачылыштардын доору болду....
ЕАБР Кыргызстанда жакынкы жылдарда 395 миң чарчы метр складдык жайларды курууну болжолдойт
- 23-октябрда Евразия өнүктүрүү банкына (ЕАБР) аналитиктери Евразия аймагындагы складдык жылжымай...
Кыргызстандын калкы XVIII — XX кылымдын башында
Коканд хандыгы учурунда Фергана өрөөнүнөн ар түрдүү улуттардын калкынын саны тууралуу тарыхый...
Тандык хроникалар Борбордук Азия мамлекеттери тууралуу
А. Г. Малявкин. Танские хроники о государствах Центральной Азии. Новосибирск. 1989 Оуян Сю. Син...
Кыргыздардын Могулистандагы саясий аренага чыгышы
Саид-хан Мухаммед-кыргызга каршы XVI кылымдын башында Могулистанда кыргыздар саясий аренага...
Кош келиңиздер Баткен, Бишкектиктердин көз карашында
Суук кыргыз тили жана кыпкызыл мечит Кыргызстан боюнча саякаттоо керек, адамдардын ар кандай...
XVIII — XX кылымдын башындагы кыргыздардын маданияты
Көчмө жашоо образы жана патриархалдык-туугандын турмушу кыргыздардын материалдык маданиятына өчпөс...
Кыргыздардын билим алуусу VI—XVIII кылымдарда
Караханиддик мезгил түрк цивилизациясынын апогейи катары, илим жана билимдин эки терең байланышкан...
Кыргызстандын тышкы саясаты
Кыргызстан — Борбордук Азия аймагындагы мамлекет, анын жайгашкан жери Батыш менен Чыгыштын,...
Кыргызстан-Япония өнөктөштүгүнүн Борбордук Азиядагы археологиялык артефакттарды жыйноо жана сактоо боюнча долбоору аяктоодо
Быйыл Япония менен Кыргызстандын археологиялык табылгаларды жыйноо, изилдөө жана сактоо боюнча...
Кыргыздардын аскер күчтөрү XVIII — XX кылымдын башында
Кыргызы бул мезгилде өз мамлекеттик түзүлүшүнө ээ болбогондуктан, улуттук куралдуу күчтөрдүн...
Кыргыздардын байыркы доорлордо динси
Көчмөн калктын үй-бүлөлүк мамилелеринин негизин патриархалдык-туугандын нормалары түзгөн....
Кыргыздардын уруу жана урууларга бөлүнүшү
Кыргыздардын уруу жана урукка бөлүнүшү Централизованное мамлекеттин жоктугуна карабастан,...
1926 жана 1939-жылдардагы СССР боюнча калкты каттоо Кыргыз АССРинде
Кыргыз АССРиндеги калк, 1926-1939-жылдар аралыгында 1926-жылдан 1936-жылга чейин калктын олуттуу...
Махмуд Кашгари «Диван лугат ат-тюрк»
Эмгек Махмуд Кашгари «Диван лугат ат-тюрк» («Түрк тилдеринин сөздүгү») — бул азыркы түшүнүктөгү...
Эрте мезгилдеги кыргыздардын билим алуусу
Бизде кочмолордун эски Кыргызстандагы илим жана билим берүү тармагындагы өнүгүүсү тууралуу...
Кыргызстандагы башкаруу системасы
БАШКАРУУ ЖАНА ИНСТИТУТТАР Кыргыз эли, тарыхый булактарга ылайык, б.з.ч. III кылымдын аягынан II...
Этникалык түпкү жана кыргыз элди түзүүнүн этаптары
Кыргыз улутунун калыптанышы байыркы жана орто кылымдардагы этникалык процесстер менен байланыштуу,...
XIX кылымдын экинчи жарымындагы кыргыздардын саны тууралуу маалымат
XIX кылымдагы калктын саны жана этникалык курамынын динамикасы XIX кылымдын башында кыргыздардын...
Караханиддер мамлекеті
Караханиддер мамлекет...
XIX кылымдагы Орто Азиядагы элдик кыймылдар
Элдик эркиндигин жана жерин коргогон кыргыз эли, Чыгыш Тянь-Шаня жана Түркестандын башка элдери...
Кыргыздар Орто Азияда. Эрте маалымдар
Эрте маалыматтар...
Региондун Россия империясынын курамына киргенден кийинки экономикалык өзгөрүүлөр
Экономикалык өзгөрүүлөр. XIX кылымдын экинчи жарымында мал чарбачылыгы жана айыл чарба тармагында...
Мифологиялык тип аң-сезимдин өнүгүүсүндө кыргыздардын
Мифологиялык тип аң-сезим Адам өзүнүн аракеттерин көзөмөлдөп, алар үчүн толук жоопкерчилик алат....