Түшүндүрмө жазуусуна ылайык, Конституция ар бир жаранга ден соолугун коргоо укугун кепилдейт. Оорулардын көбөйүшү медициналык персоналга кошумча жүк жаратат жана мамлекеттик мекемелердеги кадр жетишсиздигин күчөтөт.
Окууну аяктагандан кийин жеке клиникаларда иштей баштаган жаш дарыгерлер көбүнчө практикалык тажрыйканын жетишсиздигине туш болушат, бул кесиптик ката жана кыйынчылыктарды жаратууга алып келет. Акыркы убакта жеке медициналык мекемелерге болгон арыздардын көбөйүшү, анын ичинде өлүмгө алып келген учурлар байкалууда. 2025-жылы Минздрав 311 жеке клиниканы текшерип, алардын 147си зарыл лицензиясыз иштеп жатканын, ал эми 220си жалпы суммасы 13 миллион сомго айып пул алганын маалымдады.
Минздравдын маалыматы боюнча, өлкөдөгү жеке клиникалардын саны туруктуу өзгөрүп турат жана ар кандай булактардан алынган маалыматтар көп учурда келишпестиктерди көрсөтөт. Учурдагы мыйзамдар жеке медицина ишмердүүлүгүн толук жөнгө салбайт, бул олуттуу бузулуулар болгон учурда чараларды кабыл алууну кыйындатат.
Ошондуктан жаңы жобо жеке медициналык практиканы Кыргызстандын бардык аймагында жүргүзүүнүн эрежелерин аныктайт.
- Жободо баяндалган жеке медициналык ишмердүүлүктү жөнгө салуунун негизги принциптери төмөнкүлөрдү камтыйт:
- пациенттердин коопсуздугун биринчи орунга коюу;
- ишкердик административдик басымдан качуу;
- процесстердин ачыктыгы жана санариптештирүү;
- менчик формасынан көз карандысыз бардык саламаттык сактоо катышуучуларынын теңдиги.
Минздравдын билдирүүсүнө ылайык, жеке медициналык ишмердүүлүк тек гана лицензия негизинде жана кызмат көрсөтүүлөрдүн сапат стандарттарын сактоо менен жүргүзүлөт. Бардык субъекттер ачык баалар тизмесин жарыялап, пациенттерди кызмат көрсөтүүлөрдүн толук баасы тууралуу алдын ала маалымдоого милдеттүү, бул коррупциялык тобокелдиктерди минималдаштырууга жардам берет.
Жободо ошондой эле жеке практикага кирүү шарттары, чет өлкөлүк билимге ээ адистерди, ошондой эле пациенттердин укуктарын жана медициналык мекемелердин милдеттерин аныктоо каралган. Ар бир катышуучу бирдиктүү реестрде санариптик каттоодон өтүп, мамлекеттик саламаттык сактоо уюмдары үчүн белгиленген талаптарга ылайык отчетторду берүү керек.
Мындан тышкары, ишкердик эркиндигинин принциптерин эске алган мамлекеттик көзөмөл жана байкоо механизмдери каралган.
