Кыргызстан менен АКШнын соода байланыштары жаңы ыкмаларды изилдөө стадиясында. Кыргыз Республикасынын Соода-өнөр жай палатасын жетектеген Темир Сариев VB.KG менен болгон маегинде Америкадан инвестицияларды тартууга тоскоол болгон кыйынчылыктарды кеңири талкуулап, жергиликтүү ишкерлердин ийгиликке жеткен тармактарын белгиледи.
Сооданы токтотуп жаткан негизги факторлордун бири өлкөнүн географиялык жайгашуусу. "Алгачкы жана эң көрүнүктүү көйгөй - бул татаал, узак жана кымбат логистика. Муну менен бирге, белгилүү учурларда АКШдан Кыргызстанга унаалар келип жаткан. Бүгүнкү күнү электрондук соода абалды бир аз жеңилдетип жатат, бирок логистикалык кыйынчылыктар дагы эле маанилүү чектөө болуп калууда", - деп белгиледи Сариев.
Экинчи көйгөй - рыноктун кичинекей масштабы. Ири америкалык компаниялар үчүн Кыргызстан Борбордук Азиядагы өз алдынча республика катары жетишсиз кызыктуу көрүнөт. Сариев чечим сунуштайт: өлкөлөрдүн биригишин камсыз кылган регионалдык интеграция, бул инвесторлор үчүн чоң рынокту сунуштоого мүмкүндүк берет.
“Америкалык компаниялар - бул чоң оюнчулар, аларга көлөм керек. Эгер ар бир өлкөнү өзүнчө карасак, бул болгону 7–8 миллион адам. Ал эми биргелешип рынок 80 миллион адамды түзүшү мүмкүн, бул инвесторлор үчүн кыйла кызыктуу”, - деп кошумчалады ал.
Кыргызстан ошондой эле америкалык инвесторлор өлкөнү сырьё булагы катары гана эмес, башка тармактарда да көрүшүн каалайт. Минералдык ресурстар АКШнын көңүлүн тартканына карабастан, Бишкек диверсификациялоонун зарылдыгына басым жасап жатат. Сариевдин айтымында, өлкөгө инфраструктура, логистикалык борборлорду куруу жана финансылык секторго инвестиция салууга даяр өнөктөштөр керек. Ал финансылык тармакка өзгөчө көңүл бурду, анткени ал АКШдан арзан насыяларга жетүүнүн чоң потенциалына ээ.
“АКШда маанилүү финансылык ресурстар бар, алар көп учурда башка өлкөлөргө караганда жеткиликтүү жана арзаныраак. Бирок, аларды тартуу үчүн биздин банктар жана финансылык мекемелер активдүү иш алып барып, кызматташууга даярдыктарын жогорулатышы керек”, - деп баса белгиледи Темир Сариев.
Ошентсе да, IT-сектор жалгыз тармак болуп калды, анда чектөөлөр жана логистиканын жогорку баасы олуттуу тоскоолдук болгон жок. Кыргызстан бул тармакта америкалык экономикага ийгиликтүү интеграцияланган.
“Биздин өлкөдө иштелип чыккан программалык камсыздоонун 90% жакынкысы АКШга экспорттолууда. Америкалык рынок бул жагынан абдан чоң жана убадалуу, бирок анда атаандаштык өтө жогору. Бирок, системалуу жана максаттуу иш алып баруу шартында өсүү мүмкүнчүлүктөрү бар”, - деп жыйынтыктады Кыргызстандын ТПП жетекчиси.
