Бириккен Улуттар Уюмунун Айлана-чөйрө боюнча программасы (ЮНЕП) тарабынан даярдалган жаңы отчетко ылайык, табиятка зыян келтирген иш-аракеттерге бөлүнгөн каражаттар анын коргоосуна караганда 30 эсе көп. Доклад 2023-жылдагы маалыматтарга негизделген.
Анда бузуу иш-аракеттери менен байланышкан жалпы финансылык агымдын көлөмү $7,3 триллионду түзөрү айтылат. Бул сумма ичинен $4,9 триллион жеке инвестициялар, негизинен коммуналдык кызматтар, өнөр жай, энергетика жана чийки затты казып алуу тармактарында жумшалган.
Мамлекеттик субсидиялар, дагы $2,4 триллион, казылып алынуучу отунду, курулушту, экологияга зыян келтирген транспорттун түрлөрүн, ошондой эле экологияга зыян келтирген айыл чарба жана суу пайдалануу методдорун каржылоого жумшалат.
2023-жылы табиятты коргоого багытталган чечимдерге инвестициялар жалпысынан $220 миллиардды түздү, анын 90% жакыны мамлекеттик булактардан келип чыккан.
ЮНЕП бул инвестицияларды кеминде 2,5 эсе көбөйтүү зарылдыгын белгилейт — жылына $571 миллиардга чейин. Бул сумма дүйнөлүк ИДПнын болгону 0,5%ын түзөт.
Доклад ошондой эле жеке жана мамлекеттик финансыларды кайра багыттоо туруктуу өнүгүүгө өтүүнүн негизги куралы экенин белгилейт. Авторлор саясатчыларга жана бизнеске этап-этабы менен реформаларды жүргүзүүгө жана экономикадагы бардык секторлордо экологиялык таза чечимдердин санын көбөйтүүгө жардам берүүчү концепцияны сунушташты.
Сунушталган концепция бузуу субсидиялары жана инвестициялардан акырындык менен баш тартууга, бир мезгилде табиятты коргоону колдогон каржылоону көбөйтүүгө багытталган. Ал мамлекеттик жана жеке компанияларга ар кандай жеткирүү чынжырларында конкреттүү кадамдарды сунуштайт.
