Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министринин орун басары Айнура Орозбаева 24.kg сайтына бул инициативалар кандайча ишке ашырылары жана социалдык тармакты кандай өзгөртүүлөр күтүп жаткандыгы тууралуу айтып берди.
Реагирлөөнүн ордуна алдын алуу
Айнура Орозбаева меморандумдун стратегиялык мааниси бар экенин белгилеп, ал өз ара аракеттенүүнү жаңы деңгээлге көтөрөрүн айтты.«Биз пайда болгон көйгөйлөргө реакция кылуудан, аларды убагында алдын алууга өтүп жатабыз. Бул бийлик органдары, коомдук уюмдар жана эл аралык өнөктөштөр биргеликте иш алып баруучу бирдиктүү платформаны түзүүнү билдирет. Мындай мамиле көйгөйлөрдү аныктоодон баштап, үй-бүлөлөрдү комплекс түрүндө колдоого чейин үзгүлтүксүз жардам берүү чынжырын түзүүгө мүмкүндүк берет, бул жарандар үчүн колдоого жетүүнү жеңилдетет», — деди ал.
Министрдин орун басары ошондой эле үй-бүлөлүк кризистерди эрте аныктоонун маанисине көңүл бурду.
«Экономикалык кыйынчылыктар, психологиялык стресстер жана турак-жайдан айрылуу коркунучу — бул дароо реакция кылууну талап кылган сигналдар. Эрте жардам берүү олуттуу кесепеттердин алдын алууга жана социалдык коргоо системасына узак мөөнөттүү перспективада жүктөмдү азайтууга жардам берет», — деп кошумчалады ал.
Социалдык кызматкерлердин кесиптик өнүгүшү
Приоритеттүү багыттардын бири социалдык тармактагы адистерди даярдоону жакшыртуу болот.«Берилген социалдык кызматтардын сапаты адистердин даярдык деңгээли менен түздөн-түз байланыштуу. Биз жаңы билим берүү программаларын киргизүүгө, ведомстволор ортосундагы өз ара аракеттенүүнү өнүктүрүүгө жана эл аралык өнөктөштөр менен тажрыйба алмашууга көңүл бурабыз. Заманауи социалдык кызматкер жалпы кырдаалды, анын ичинде психологиялык, социалдык жана юридикалык аспектилерди эске алышы керек. Мындай мамиле жарандардын ишенимин жана кабыл алынган чечимдердин натыйжалуулугун жогорулатат», — деп түшүндүрдү Айнура Орозбаева.
«Эне үйү» долбоору: интеграцияланган жардамдын модели
Алдын алуу системасында «Эне үйү» («Дом матери») долбоору маанилүү орунду ээлейт, ал Mother’s Home International Foundation тарабынан колдоого алынып жатат.Центр аялдарга коопсуз мейкиндик жана психологиялык жардам, юридикалык кеңештер, медициналык коштоо жана убактылуу турак жай сыяктуу комплекс кызматтарды сунуштайт. Орозбаеванын айтымында, интеграцияланган мамиле учурдагы көйгөйлөрдү чечүүгө гана эмес, үй-бүлөнү баланын өнүгүшү үчүн негизги орун катары сактоого да жардам берет.
Жаңы төрөлгөндөрдөн баш тартууну алдын алууга өзгөчө көңүл бурулат, бул актуалдуу социалдык көйгөй.
«Эң уялчак учурларда жардам берүү баланы гана эмес, үй-бүлөнүн келечегин сактоого мүмкүнчүлүк берет. Көп учурда баш тартуулар коркуу, изоляция жана колдоонун жоктугунан улам болуп калат. Аял жардам алып, келечекти көргөндө, баланы сактап калуу мүмкүнчүлүгү кыйла жогорулайт», — деп эсептейт министрдин орун басары.
Ишеним үчүн комплекс жардам
Комплекс жардам төмөнкүлөрдү камтыйт:- стресске жана тынчсызданууга каршы психологиялык жардам;
- эненин жана баланын коопсуздугун камсыз кылган медициналык коштоо;
- өз укуктарын жана жеткиликтүү кызматтарды түшүнүүгө жардам берген социалдык-укуктук кеңештер;
- объективдүү шарттардын басымы жок, кырдаалды стабилдештирүү үчүн убактылуу турак жай.
Мындай мамиле үй-бүлөнү алмаштырууга эмес, аны сактоого жана бекемдөөгө багытталган. Министрдин орун басары үй-бүлө баланын эмоционалдык жана социалдык өнүгүшүн камсыздай турганын баса белгилейт.
Регионалдык инициативалар жана узак мөөнөттүү максаттар
Кыргызстан, Айнура Орозбаеванын айтымында, алдын алуучу социалдык саясат моделин системалуу түрдө өнүктүрүп, өнөктөштөр менен активдүү кызматташууда.«Партнерлукка ачык болуу Кыргызстандагы социалдык саясаттын негизги артыкчылыктарынын бири. Адистер системалуу үй-бүлөлүк колдоо социалдык жетимдик деңгээлин төмөндөтүүгө жардам берет, анын негизги себептерин жоюу менен. Жардам канчалык эрте көрсөтүлсө, баланын үй-бүлөдөн тышкары калуу мүмкүнчүлүгү ошончолук төмөн болот. Акыр-аягы, жаңы чаралар аялдарга ишенимин кайтарып, үй-бүлөсүн жана кадыр-баркын жоготпостон кризистен чыгууга жардам бериши керек. Бул балдар үчүн коопсуз жана сүйүү менен өскөн чөйрө түзөт, бул туруктуу жана ден-соолукка пайдалуу коомдун негизги шарттарынын бири», — деп жыйынтыктады ал.
Кол коюлган меморандум кызматташтык тууралуу документ гана эмес, үй-бүлө институтун бекемдөө жана алдын алуучу социалдык саясатты өнүктүрүү боюнча узак мөөнөттүү стратегиядагы маанилүү кадам. Министрдин орун басарынын ишеними боюнча, мындай мамиле учурдагы көйгөйлөрдү чечүүгө гана эмес, келечектеги муундар үчүн туруктуу колдоо системасын түзүүгө да жардам берет.
