Шустикованын айтымында, отун-майлоочу материалдардын баасынын традициялык жогорулашы жаз мезгилинде байкалат, бул кезде Россияда жана коңшу өлкөлөрдө талаа иштеринин башталышы отунга болгон суроо-талапты жогорулатат.
Ошондой эле, экспорттук чектөөлөр жана туруктуу эмес геополитикалык абал, анын ичинде Жакынкы Чыгыштагы жана Украинадагы конфликттер, кырдаалга таасир этет. Бул факторлор дүйнөлүк бааларга жана Россиядагы отундун наркына, Кыргызстан негизинен импорттогон ГСМдин баасына таасир этет.
«2026-жылдын башынан бери Кыргызстанда баалардын төмөндөшү байкалган, март айына карата алар литрине болжол менен 3 сомго төмөндөгөн. Бирок учурдагы өсүш орто деңгээлде бойдон калууда, жана баалар жыл башындагы деңгээлге жеткен жок — айырма бирден үч сомго чейин», — деп түшүндүрдү эксперт.
Шустикова баалардын кескин өзгөрүүлөрүн министрлер кабинетинин, ар кандай министрликтердин жана нефтетрейдерлер менен антимонопольдук кызматтын ортосундагы аракеттердин координациясы аркылуу кармап турууга мүмкүнчүлүк бар экенин белгиледи.
Өлкөдө отундун жетишсиздиги жок, жана рынок толугу менен керектүү ресурстар менен камсыздалган.
ГСМдин негизги көлөмдөрү Кыргызстанга Россиядан келип, жалпы импорттун 90 пайызын түзөт, бул кайра иштетүүчү кубаттуулуктардын болушу жана мамлекеттер аралык келишимдер боюнча бажысыз жеткирүүлөр менен байланыштуу. Бирок, кээ бир компаниялар Россиядагы НПЗлардын мезгил-мезгили менен токтоп калуусунан улам альтернативдүү булактарды карап жатышат.
Ал ошондой эле, Кыргызстандагы отундун баасы Россия жана Беларусиядагы баалар менен салыштырмалуу, бирок Казакстан сыяктуу нефть өндүрүүчү өлкөлөрдөгү баалардан жогору экенин кошумчалады. Ошол эле учурда, Арменияда, Тажикстанда жана Өзбекстанда отундун наркы кыйла жогору.
«Биздин нефтетрейдерлер Азербайжандан жеткирүүлөр сыяктуу кошумча альтернативдүү жолдорду издеп жатышат», — деп баса белгиледи Лариса Шустикова.
Анын айтымында, эл аралык рыноктордогу туруктуу эмес шарттарда отундун баасы боюнча болжолдорду түзүү өтө кыйын, анткени геополитикалык абал күн сайын өзгөрүлүп турат.
Өкмөт тышкы чакырыктарга жооп берүү үчүн мүмкүн болгон чараларды изилдеп жатат, анын ичинде Россиядагы заводдор менен келишимдердин алкагында бааларды бекитүү, салык жүгүн азайтуу, секторду субсидиялоо жана нефтетрейдерлерге жеңилдетилген кредиттер берүү.
Шустикова бул маселелер боюнча акыркы чечимдер министрлер кабинетинин деңгээлинде кабыл алынарын, анткени ГСМ рыногу жүк ташуунун наркына жана товарлар менен азык-түлүк бааларын түзүүгө түздөн-түз таасир этээрин белгиледи.
