Фотограф жана урбанист Эльдар Нурманбетов бул идеянын пайда болушу жана катышуучулар үчүн мааниси тууралуу ойлорун бөлүшөт.
— Фотодрейф идеясы кайдан келип чыкты? Негизги формат катары эмнени тандоо керек болду?
— Фотодрейф идеясы табигый түрдө пайда болду. Биз фотографтар үчүн кызыктуу көңүл ачууну сунуштообуз керек болчу. Биргелешкен чыгыштар, биринчи кезекте, сүрөттөрдү тартууга мүмкүнчүлүк түзөт, экинчи жагынан, адамдарды жалпы иште бириктирет.
Ар бир иш-чарадан мурун катышуучуларга тапшырмаларды сунуштайбыз — тартуу үчүн объекттер. Бул тапшырмалар процессине жакшыраак кирүүгө жардам берүүчү инструмент болуп, фотодрейфти кызыктуу кылат, аны квестке айлантат. Сейилден кийин биз алдын ала тандалган жерде таасирлерди жана жыйынтыктарды талкуулоо үчүн чогулушабыз.
— Бишкек көп учурда транзиттик же «окулбаган» шаар катары кабыл алынат. Сүрөт бул «окулууга» жардам бере алабы?
— Ооба, Бишкек чындыгында көп аспектилерде «окулбаган» бойдон калууда. Бул шаарда кызыктуу жана унутулган көптөгөн окуялар бар! Эгер биз эмес, ким аларды сүрөткө тарта алат? Кээде адамдар камералардан качышы мүмкүн — бул ыңгайсыздык жана түшүнбөстүктөн улам. Бирок убакыттын өтүшү менен, стрит-фотография кеңири таралганда, ага болгон мамиле жакшырмакчы.
— Фотодрейф шаарда күнүмдүк шашылыштыктан качып кетүүчү нерселерди кандайча көрсөтөт?
— Ал көбүрөөк көңүл бурулган көз караш аркылуу окуяларды ачат. Көп учурда адамдар айланасында эмне болуп жатканын байкабай жүрүшөт. Ал эми айланасында — чыныгы жашоо.
— Сиз Бишкекти катышуучулардын объективи аркылуу кандайча мүнөздөсүз — бул хаос, жашоо, өнүгүүбү?
— Бул баары, жана дагы көп. Бишкек — жаш, динамикалык өнүгүп жаткан шаар. Ал жаңыдан калыптанып, өзүнүн идентификациясын жана үнүн табууда. Бул анын өзгөрүүлөрүн жазып алуу үчүн идеалдуу убакыт. Биз бул процессин чоңойтуунун мүмкүн болушунча көп учурларын сүрөткө тартып алууга аракет кылабыз.
— Бул искусство, эс алуу же шаардык чөйрө менен аң-сезимдүү өз ара аракеттешүү жөнүндөбы?
— Мүмкүн, бул жогоруда айтылгандардын бардыгынын айкалышы. Катышуучулар шаардык ландшафтты сүрөткө тартып, биргелешкен процесс аны кызыктуу кылат. Мындан тышкары, бул бош убакытты өткөрүүнүн дагы бир жолу.
— Катышуучулардын сүрөттөрү аркылуу шаардагы кандай көйгөйлөр өзгөчө байкалат?
— Ар бир сүрөт өзүнүн окуясын айтып берет, жана адатта бул көп катмарлуу наративдер. Алар көзгө көрүнбөгөн көйгөйлөрдү чагылдырышы мүмкүн. Стрит-фотография социалдык реалдуулук менен иштейт, ошондуктан ал коомдук маселелерди камтыйт.
— Фотодрейфтерге кимдер катышат — бул туруктуу коомчулук же ар бир жолу жаңы жүздөрбү?
— Учурда биз коомдун өзөгү калыптанып жаткан этаптабыз, бирок бардык каалагандар үчүн ачык болууну каалайбыз.
— Фотография боюнча тажрыйбасы жок адам катыша алабы?
— Фотография — бул жеткиликтүү искусство, ошондуктан катыша алат. Бул жерде техникалык жөндөмдөрдөн көрө көз караш маанилүү.
— Фотодрейф Бишкекте жаңы формат болуп саналабы?
— Так айтуу кыйын, анткени биз жаңыдан баштадык. Мүмкүн, бул жалгыз формат эмес, бирок биз анык биринчи болуп жатабыз.
— Качан сиз бул жөн гана сейил эмес, андан да көп нерсе экенин түшүндүңүз?
— Бул процесс айланасында коом калыптана баштаганда.
— Фотодрейфтин негизги идеясы кандай?
— Бул шаарды биргелешип изилдөө аркылуу стрит-фотографтар коомчулугун бириктирүүнүн жолу.
