Экрандарга акыркы жылдардын эң көп талкууланган сериалдарынын уландысы — «Кара двор» фильми чыкты. Бул долбоор кыргыз киносуна жаңы белес болуп эсептелет.
Киноиндустриянын өлкөдөгү жандануусунун артында эмне турат? КВНчилер кандайча башкы продюсерлерге айланышты жана чындап эле «Кара двор» фильминен көп нерсе күтсө болобу? Бул тууралуу 24.kg сайтына Аскат Табалдиев, 1.1 Studioнун башкы продюсери айтып берди.
Фото 24.kg
«Биртууганчик» бизди каржылык жактан жана ишеним менен камсыз кылды
— Сен КВНден келдиң. Кино тармагына өтүүнүн жолу экенин качан түшүндүң?
— Биз үчүн «Биртууганчик» долбоору чечүүчү учур болду. Биз жарым миллион долларга жакын акча таптык, бул биз үчүн чоң сумма. Андан мурун биз ар кандай жумуштар менен алектенип, унааларды кепилдикке коюп, иштөөнү улантууга аракет кылып жүрдүк. Анан бир заматта — биз адамдарга жаккан контент жаратып, алар аны сатып алууга даяр болушту, бул өз үй-бүлөлөрүбүздү кам көрүүгө мүмкүнчүлүк берди. Бул биз үчүн ачылыш болду.
— Ошол учурда сиздер: кино тармагына өтүү керек деген чечимге келдиңиздерби?
— Ооба, биз тартуу менен гана чектелбей, продакшнду өнүктүрүүгө умтулуп жаткандыгыбызды түшүндүк. Бул «тарттык — акча таптык» деңгээлинен жогору, эл аралык рынокко чыгуу амбициясы менен. Ал убакта бул акылсыздык болуп көрүнгөн, бирок биз алдыга кадам таштоону чечтик.
«Биз тартуу учурунда мушташтык — эки режиссер, эки арыстан»
— Сиздерде достор менен бизнес жүргүзүү — бул сейрек учур. Көп учурда бул конфликттерге алып келет.
— Бизде да ар дайым баары жакшы болгон жок. Биз Данчик менен чындап эле аянтчада мушташтык. Эки башка режиссер, эки башка мүнөз. Жерге кулап, бири-бирибизди кысып жаттык (күлөт).
— Чынбы?
— Абдан. Бирок жакын арада биз түшүндүк: же биз талкаланып кетебиз, же бири-бирибизди угууга үйрөнөбүз. Биз жоопкерчиликтин чектерин бөлүштүрдүк — чыгармачылык жана уюштуруу. Бул жардам берди.
— Азыр система ордуна келдиби?
— Ооба. Бизде контракттар, так ролдор жана эрежелер бар. Бирок эң маанилүүсү — бул урматтоо. Биз абдан ар түрдүүбүз, жана бул биздин күчүбүз. Бирөө — математик, экинчиси — таза креатив, үчүнчүсү — амбициялуу лидер. Мен алардын ортосунда баланс түзүп жатам.
«Кыргызстанда кинону КВНчилер жаратууда, анткени башка эч ким жок»
— Акыркы убакта көп сын-пикирлер айтылууда: «КВНчилер жана блогерлер кино тартууда». Сен бул тууралуу эмне дейсиң?
— Бул чындык. Бизде Россия же башка өлкөлөрдөгүдөй өнүккөн кино мектептери жок. КВН бар, ал чындап эле кадрларды даярдоонун устаканасы болуп калды.
— Демек, альтернативалар жокпу?
— Ооба, КВНчилер — аракет кылуудан коркпогон адамдар. Биз авантюристтербиз. Биз ойлонууга убакыт коротпойбуз — жөн гана алып, тартуу жасайбыз. Ошентип, жаңы киноиндустрия пайда болду.
— Бирок цифралар таң калыштуу.
— Ооба, прокатта кыргыз фильмдери 80%ды ээлейт. Жылына 80ден ашык фильм тартылат. Биздин өлкө үчүн бул акылга сыйбаган цифралар.
«Эгер мамлекет диктатурага өтсө — биз кетебиз»
— Мамлекет киного инвестиция сала баштады. Бул оң жагыбы же тобокелдикпи?
— Эгер диалог болсо, бул нормалдуу. Мамлекеттин өз кызыкчылыктары бар — бул логикалуу. Бирок эгер бул диктатурага айланса, анда жок.
— Демек?
— Эгер бизге: «Муну тарткыла, муну тартууга болбойт» десе — анда сүйлөшүү кыска болот. Биз муну жок эле өткөрүп келгенбиз, дагы уланта алабыз. Бирок азыр, чындыкты айтсам, диалог орнотулду. Креативдүү индустриялар паркы пайда болду, Маданият министрлиги менен кызматташтык бар.
— Биргелешкен долбоорлор барбы?
— Ооба, биз мамлекет менен бир нече долбоорлор үстүндө иштеп жатабыз. Мисалы, футбол тууралуу сериал — бул биздин кыялыбыз. Биз жаштарды спорт менен алектенүүгө шыктандырууну каалайбыз.
«Жетинчи күнү акча бүттү»
— «Кара двор» тууралуу сүйлөшөлү. Сериал чыныгы феноменге айланды. Ал кандайча жаралды?
— Бардыгы абдан кыйын болду. Тартуунун жетинчи күнү акчабыз бүтүп калды, ал эми алдыда бир бүтүн айлык иш бар эле.
— Эмне кылдыңыздар?
— Биз отуруп, бири-бирибизге карап, түшүндүк: же таштап кетебиз, же акыркыга чейин улантабыз. Өз каражаттарыбызды салдык. Биз баарын тобокелге салдык.
— Сиздер хит жаратып жатканыңызды сездиңиздерби?
— Мен бул күчтүү нерсе экенин сездим, бирок канчалык деңгээлде экенин билген жокмун. Простой эле сезим болду: бул жаңы деңгээл.
— Мындай бюджет менен...
— Жалпы сериал үчүн болжол менен $200 миң. 12 серия. Салыштыруу үчүн, Netflix’те бир серия $1,5 миллиондон $2 миллионго чейин болушу мүмкүн.
— Мындай бюджет менен Пусан фестивалына чыктыңыздарбы?
— Ооба, биз Netflix менен бир номинацияда болдук. Netflix India’га утулдук, бирок бул нормалдуу. Өзүбүздүн фактыбыз — бул жеңиш.
«Биз культту өлтүргүбүз келген жок»
— Мындай ийгиликтен кийин экинчи сезонду тартуу логикалуу эле. Неге бул болгон жок?
— Анткени окуя аяктады. Биз муну конвейерге айландырууну каалабадык. Кээ бир долбоорлор культ болуп калышы керек.
— Бирок фильм дагы пайда болду.
— Ооба, убакыт өткөндөн кийин. Биз продюсер катары өсүп, франшиза бар экенин, суроо-талап бар экенин түшүндүк. Эң маанилүүсү — улантууга боло турган окуя бар.
«Биз нервге тийдик, бирок өзүбүз кантип экенин толук түшүнбөйбүз»
— «Кара двордун» ийгилигинин сыры эмнеде?
— Бул көптөгөн факторлордун айкалышы: кастинг, маркетинг, доор. Бирок эң маанилүүсү — бул тема.
— Кандай тема?
— Бул ата-энелер менен балдардын ортосундагы мамиле. Эгер бала сүйүүнү албай калса, ал бузулат. Бул негизги. Көрүүчү бул сезимди сезет.
— Демек, бул кылмыш тууралуу эмеспи?
— Жок, бул тандоо тууралуу. Натижалар тууралуу. Өмүр тууралуу.
«Биз романтизмге жол бербейм — биз эскертебиз»
— Кээ бирлери фильм кылмыштуулукту романтизмге айлантат деп эсептешет.
— Мен бул менен макул эмесмин. Эгер структурага карасак, классикалык окуяларда каармандар биринчи ийгиликке жетишет — акча, бийлик, ийгилик, андан кийин кулашат.
— Ал эми сиздерде?
— Бизде дароо төмөн. Ар серия сайын жаман болуп баратат. Катачылыктар, саткындык, жоготуулар. Бул антипример. Бул «көр жана кайтала» эмес, «көр жана ошондой кылба».
«Орус тили — бул убакыттын органикасы»
— Неге фильм орус тилинде жана эмне үчүн Кыргызстанда ийгиликтүү болду?
— Анткени биз 2000-жылдарды көрсөтүп жатабыз, ал учурда баары орусча сүйлөшчү. Бул органикалык. Мындан тышкары, сериал СНГ боюнча популярдуу болуп, бизде чоң фан-база бар эле.
«Алды менен үйдө чемпион бол»
— Сиз азыр эл аралык деңгээлге чыгасыз. Стратегияңыз кандай?
— Ал абдан жөнөкөй. Бирден Netflixке барууга болбойт. Алды менен өзүңүздүн чемпион болушуңуз керек.
— Андан кийин эмне?
— Андан кийин сени байкашат. Бирок эгер сенде өз кодуң болсо — өз жаның, өз окуяң, корейлердей. Алар биринчи өз рыногун түзүштү, андан кийин дүйнөнү багынтты.
— Сиздер ошол жол менен барасыздарбы?
— Ооба. Алды менен Борбордук Азия, андан кийин Түштүк-Чыгыш Азия, Индонезия, Малайзия. Бул чоң рыноктор.
«Кино канча турат? — Сенин иттин иши эмес»
— Фильм кымбат көрүнөт. Чындыкты айтчы: ал канча турат?
— Чыгымдардын жыйынтыгын кийинчерээк түшүнөбүз — маркетинг дагы уланууда.
— Жакшы, жок дегенде өндүрүшү?
— Сенин иттин иши эмес (күлөт).
— Демек, айтпайсыңбы?
— Айтпайм. Ички иштерди калтырган жакшы. Бирок мындай деп айта алам: биз олуттуу инвестицияладык. Биз үчүн натыйжа цифрадан маанилүү.
— Ал барбы?
— Ооба, көрүүчүлөр келип, колдошот, талкуулашат — демек, баары бекер эмес.
— Бирок сиздер прокаттын лидерлери болуп чыктыңыздарбы?
— Ооба, биз уикендде кассалык жыйым боюнча Кыргызстан жана Казахстанда лидерлерге айландык.
— Бул регионалдык хиттин деңгээли.
— Бул биздин максат. Биз башынан эле «тек гана өзүбүз үчүн» локалдык продукт жаратууну эмес, бүт регионго кызыктуу болгон окуяны жаратууну кааладык. Азыр биз бул чындык экенин көрүп жатабыз.
— «Кара двор» — бул жөн гана фильм эмес, көрүнүшпү?
— Ойлом, ооба. Бул кассалык жыйымдар жөнүндө эмес. Бул талкуу, эмоциялар, өзүн таануу жөнүндө. Адамдар залдан чыгып, сүйлөшүүнү улантканда — демек, биз максатка жеттик.
«Биз жаңы баштайбыз»
— Сен азыр эң жакшы формадасыңбы?
— Ойлом, жок. Биз жаңы баштайбыз. Бизде алдыда дагы көп нерселер бар.
— Негизги принцип кандай?
— Чынчылдык менен жасоо. Жүрөгүң менен жасоо. Коркпоо. Анткени, практика көрсөтүп тургандай, акча жок болсо да, идея болсо, аны ишке ашыра аласың.
«Кара двор» — бул жөн гана фильм эмес. Бул көчөлөрдө, катачылыктарда жана тандоолордо чоңойгон муундун чагылышы. Жана, балким, кыргыз киносу дүйнө менен тең сүйлөшүүгө даяр экендигинин биринчи масштабдуу сигналы. ```
