Жакында АКШ жана Канададагы илимпоздор жүргүзгөн изилдөөлөр, балалыкта ата-эненин ажырашуусу инсульттун тобокелдигин кыйла жогорулатышы мүмкүн экенин аныктады. Бул физикалык зомбулукка дуушар болбогондорго да тиешелүү. Изилдөөгө 65 жаштан жогорку 13 205 америкалык катышкан, алардын маалыматтары Улуттук жүрүм-турумдук тобокелдик факторлорун байкоо системасынын алкагында жыйналган. Изилдөөнүн жыйынтыктары PLOS ONE журналында жарыяланган жана lenta.ru сайтында талкууланган.
Сураштыруунун жыйынтыгына ылайык, респонденттердин 7,3% инсульт алган, ал эми 13,9% ата-энелеринин ажырашуусун жаш курагына жетпей эле билдиришкен. Ар кандай факторлорду, анын ичинде жаш, кирешенин деңгээли, диабет, тамеки чегүү жана депрессия сыяктуу ооруларды анализдеген изилдөөчүлөр, ата-эненин ажырашканын башынан өткөргөн адамдардын инсультка дуушар болуу тобокелдиги 61% жогору экенин (коэффициенти 1,61) белгилешти. Тобокелдиктин жогорулашы эки жыныс үчүн тең бирдей болгон.
Изилдөө авторлору мындай көрүнүштүн себеби балалыкта болгон хроникалык стресстен болушу мүмкүн деп эсептешет: үй-бүлөдөгү конфликттер, финансылык кыйынчылыктар жана коопсуздук сезиминин жоктугу стресстик системалардын ишин жана жүрөк-кан тамырларды жөнгө салууну кыйла өзгөртүшү мүмкүн. Саламаттыкка таасир этүүчү аралык факторлорго илимпоздор гипертония, уйку бузулуулары жана депрессия сыяктуу тобокелдиктерди кошушат — бул инсультка алып келүүчү абалдар болуп эсептелет.
Изилдөө ата-эненин ажырашуусу менен инсульттун ортосунда түз байланыш орнотууну камсыз кылбаса да, ал эрте балалыктагы үй-бүлөлүк шарттардын кан тамыр саламаттыгына узак мөөнөттүү терс кесепеттерге ээ болушу мүмкүн экенин баса белгилейт.
Мындан мурда илимпоздор ишемиялык инсульттан кийин калыбына келүүнү тездетүүгө жардам бере турган жаңы методду иштеп чыгышкан.
