Анын айтымында, статистикалык маалыматтардын артында трагедиялар жашыруун жатат, аларды кээ бир учурларда алдын алууга болот. "Эне өлүмү - бул жөн гана төрөттүн кесепеттери эмес. Бул төрөттөн мурунку мезгилден баштап бир катар факторлордун натыйжасы. Тилекке каршы, көптөгөн аялдар медициналык жардамга убагында кайрылбай, дарыгерлерге оор абалда келишет", - деди Амираева.
Ал ошондой эле, көптөгөн аялдар зарыл болгон төрөттөн мурунку текшерүүлөрдү өтпөй, дарыгерлерге жардам көрсөтүү кыйын болгон учурда келишерин белгиледи.
"12 жумага чейин убагында жүктүүлүктү каттоо энелердин өлүмүнүн 80% учурларын алдын алууга мүмкүнчүлүк берет", - деп билдирди адис, жүктүүлүктү пландоонун маанилүүлүгүн баса белгилеп.
Кеч кайрылууга себеп болгон факторлордун арасында акушер төмөнкү деңгээлдеги маалыматтан кабардар болууну, социалдык уязвимдүүлүктү, миграциялык процесстерди жана жакындар тарабынан колдоонун жоктугун атады.
Мындан тышкары, көптөгөн аялдар күчтүү баш оору, шишик, зәр чыгаруунун жоктугу, кусуу жана көз алдында "мускалар" сыяктуу кооптуу симптомдорго көңүл бурбайт. "Эгер кусуу күнүнө ондон ашык жолу болсо - бул оор даражаны билдирет, жана бул нормалдуу эмес. Бул оор кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Бул жылы аялдар оор кусуудан улам өлгөн учурлар болду, анткени медициналык жардамга кайрылышкан жок", - деди Амираева.
Ал ошондой эле, жүрөк-кан тамыр же эндокриндик патологиялар сыяктуу хроникалык оорулары бар аялдар тобу тобокелдикте экенин белгиледи. Алардын кээ бирлери медициналык каршы көрсөтмөлөргө карабастан, жүктүү болуп, адистерге кайрылбайт.
"Алар биздин жардам көрсөтүү мүмкүнчүлүктөрү чектелген декомпенсация абалында кабыл алышат", - деп белгиледи адис.Эне өлүмүнүн негизги себептеринин бири - бул жогорку кан басымы менен байланышкан оор даражадагы преэклампсия, бул төрөттөн кийинки чоң кан кетүүгө алып келиши мүмкүн - төрөттүн эң көп кездешкен кыйынчылыгы.
Дарыгер эрте коркунучтарды диагностикалоо абалды туруктуу байкоо жана адистердин бардык сунуштарын сактоо менен дары-дармек терапиясы аркылуу көзөмөлдөөгө мүмкүнчүлүк берет деп белгиледи.
"Коопсуз эне болуу жүктүүлүктү туура пландоодон башталат. Эки жубай тең текшерүүдөн өтүшү керек. Бул ден соолук үчүн негиз", - деп баса белгиледи акушер-гинеколог.Ал аялдарды профилактикалык текшерүүлөрдү, төрөттөн мурунку скринингдерди жана дарыгерге регулярдуу визиттерди өткөрүүдө көңүл бургула деп чакырды.
Башкы беттеги сүрөт иллюстрациялык: stock.adobe.com.
