
Коомдук тартипти сактоо органдары кылмыштын белгилери жок профилактикалык иш-чараларды өткөрүүгө укуктуу
Кыргызстанда юридикалык жактарга жана уюмдарга экстремизмге байланыштуу материалдарды таратууга тыюу салуу боюнча эскертүүлөрдү берүү жөнүндөгү жаңы регламент кабыл алынды. №78 токтомду Кыргыз Республикасынын Премьер-министри Адылбек Касымалиев кол койду.
Бул документ "Экстремисттик ишмердүүлүккө каршы күрөшүү жөнүндө" мыйзамды ишке ашыруунун натыйжасы болуп, 2023-жылдан бери күчүндө болгон мурдагы токтомдун ордун басты.
Жаңы регламент юридикалык жактарга жана массалык маалымат каражаттарына гана колдонулат, ал эми мурдагысы ошондой эле жеке адамдарды камтыган.
Токтомго ылайык, ички иштер жана улуттук коопсуздук органдары эскертүүлөрдү берүү укугуна ээ. Эскертүүлөрдү берүү боюнча чечимдерди гана жетекчилер жана алардын орун басарлары, ошондой эле структуралык жана аймактык бөлүмдөрдүн жетекчилери кабыл ала алышат.
Эскертүү кылмыш-процессуалдык мыйзамга ылайык жүргүзүлгөн алдын ала текшерүүнүн натыйжаларына негизделип берилет. Эгер текшерүү учурунда экстремисттик материалдардын таралуусу же сот тарабынан экстремисттик деп табылган уюмдардын аракеттерин коомдук жактыргандыгы аныкталса, жана ошол эле учурда кылмыш жасалгандыгы катталбаса, ыйгарым укуктуу орган эскертүү берүү чечимин кабыл ала алат.
Эскертүү жазуу түрүндө эки нускада даярдалат: бири уюмдун кызматкерине берилет, экинчиси текшерүү материалдарында сакталат. Документте экстремизмге каршы мыйзамдарды бузган аракеттер же аракетсиздиктер так көрсөтүлүшү керек.
Эскертүү жеке түрдө кол коюу менен массалык маалымат каражатынын жетекчисине же негиздөөчүсүнө, ошондой эле юридикалык жактын же башка уюмдун кызматкерине тапшырылууга тийиш. Документти алган учурдан баштап эскертүү жарыяланган деп эсептелет.
Эскертүүнү алган уюм аныкталган бузулууларды дароо жоюуга милдеттүү. Эгер бул дароо мүмкүн болбосо, документти алган күндөн тартып он күндөн ашпаган кошумча мөөнөт белгилениши мүмкүн. Бузулуулар жоюлгандан кийин, уюм ыйгарым укуктуу органга тастыктоочу документтер менен жазуу же электрондук маалыматты берүү керек.
Эгер белгиленген мөөнөттө бузулуулар жоюлбаса, ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган материалдарды прокуратурага өткөрүп берет. Прокуратура, өз кезегинде, массалык маалымат каражатынын, юридикалык жактын же башка уюмдун ишмердүүлүгүн токтотуу боюнча сотко арыз менен кайрылышы мүмкүн.
Токтомго ылайык, ыйгарым укуктуу орган ар бир берилген эскертүү жөнүндө прокуратураны маалымдаууга милдеттүү.
Массалык маалымат каражаттарына берилген эскертүүлөрдүн көчүрмөлөрү маалымат саясатына жооптуу мамлекеттик органга жөнөтүлөт, ал эми диний уюмдар, окуу жайлары жана чет элдик диний структуралардын миссиялары үчүн — диний иштер боюнча мамлекеттик органга.
Ыйгарым укуктуу органдар ошондой эле эскертүүлөрдүн аткарылышын көзөмөлдөп, уюм тарабынан берилген документтерди талдоого, кошумча түшүндүрмөлөрдү сурап алууга жана алардын ишмердүүлүгүн мониторинг жүргүзүүгө укуктуу болушат.
Сүрөт www