"Ал биринчи класста болушу керек, бирок экинчи класста окуйт"
Назира Айталиева уулу Кошоонун рюкзагындагы нерселерди көрсөтүп жатат. Рюкзакта — калемсап, төрт калың окуу китеби жана бир нече жумушчу тетрадь бар. "Бул уулумдун рюкзагы. Ал быйыл экинчи класска өттү, бирок жашы жана өнүгүүсү боюнча биринчи класска баруусу керек эле. Бул жаңы билим берүү системасынын кесепетинен болду", - дейт Назира.Анын негизги тынчсыздануусу — баланын эки эсе жүктөмгө туш болушу. Ал биринчи классты өтпөй экинчи класска өткөндүктөн, экинчи класстын программасы жети жаштагы бала үчүн өтө кыйын болуп калды. "Мен, чоң адам, бул окуу китебиндеги материалды түшүндүрүүдө кыйынчылык тартам, ал үчүн бул чыныгы стресс", - деп белгилейт эне.
Бирок маселе контенттин кыйынчылыгында гана эмес, анын салмагында да. "Кээде төрт китепти да алып барууга туура келет. Мындай жүктү өзүңүз көтөрүп көрүңүз. Мен аны күн сайын жумушка алып барууну каалабайт элем", - деп кошумчалайт Назира.
"Жетип барганча — тажадым": баланын пикири
Кошой да рюкзагынын абдан оор экенин тастыктап жатат."Бул китептер оор. Мен аларды көтөргөндө, моюндарым ооруй баштайт. Мектептен келе жатканда тажап калам. Үйгө келгенде, жатып калам, анткени күчүм жок, анан башка иштерим менен алектенем", - дейт экинчи класстын окуучусу, досунун рюкзагын да көтөрүп көргөнүн кошумчалап.
Улук агасы Рамазан Кошоого рюкзагын көтөрүүгө жардам берерин белгилейт: "Мен ага рюкзагын көтөрүүгө жардам берем. Мен үчүн да ал оор. Менин рюкзагым андан кыйла жеңил", - дейт ал.
Рюкзактын салмагы: 3 кг ИЗОну эсепке албаганда
Kaktus.media редакциясы Кошоонун рюкзагын кадимки окуу күнүндө таразага тартууну чечти. Кадимки учурда анын төрт сабагы болот. Үч предмет үчүн гана (мисалы, математика, орус тили, "Мен жана дүйнө") окуу китептеринин жана тетрадьдардын салмагы 3 килограммды түздү. Ошол эле учурда төртүнчү сабак үчүн — ИЗО үчүн керек болгон альбом, карандаш жана боёктор эсепке алынган жок. Натыйжада, рюкзактын реалдуу салмагы 3 кгдан кыйла ашып кетет.Белгиленген нормаларга ылайык, 1-2 класстын окуучулары үчүн рюкзактын салмагы 1,5-2 кгдан ашпашы керек. Демек, Кошоонун жүктөмү негизги вариантта нормадан дээрлик эки эсе ашып кеткен.
Адистин пикири: ден соолукка кесепеттери
Ортопед Максат Мамасадыков оор рюкзактарды дайыма көтөрүү балдардын ден соолугуна олуттуу коркунуч туудураарын белгилейт."Балдар тез тажатышат, алардын булчуңдары алсырат. Бул вальгус деформациясына, жамбаштын жана омуртканын бурулушуна алып келиши мүмкүн", - деп эскертет врач. Келечекте мындай кесепеттер омуртканын протрузиясына, грыжасына жана ооруган баштарга алып келиши мүмкүн.
"Эгер баланын буту көп ооруй берсе, бул ар дайым өсүү менен байланыштуу эмес, көпчүлүк ойлогондой. Көбүнчө бул туура эмес жүктөмдүн натыйжасы", - деп кошумчалайт ортопед.
Ата-энелер эмне сунушташат?
Назира Айталиева, ошондой эле ушундай эле кырдаалда калган башка ата-энелер, системалык өзгөртүүлөрдү жүргүзүүнү зарыл деп эсептейт.- Окуу программасын тууралоо: баштапкы деңгээлде жашка ылайыктуу контентке кайтуу.
- Техникалык чечимдер: оор окуу китептерин класста сактоо же электрондук версияларга өтүү.
- Устаттар менен талкуу: бардык китептерди үйгө алып барбаш үчүн электрондук форматта тапшырмаларды алуу мүмкүнчүлүгү.
Башка ата-энелер өлкөнүн ар кайсы бурчтарынан балдарынын ден соолугуна байланыштуу тынчсызданууларын билдиришүүдө.
"Окуу китептери өтө оор, программа ужасна, үй тапшырмалары — окуучулар үчүн чыныгы сыноо, алардын жашына жооп бербейт. Сиздер бул окуу китептерин түзгөндө эмне ойлодуңуздар?"
"Рюкзактар оор, алар кирпичтерге толгон сыяктуу".
"Китептердин мазмуну балдардын жашына такыр жооп бербейт! 1-класстын окуу китептеринин биринчи беттериндеги тапшырмалар: "Оку жана жаз..." Китептер чоң, оор жана түшүнүксүз! Алты жаштагы балдар үчүн ылайыкташтырылган программа кайда?! Класстарда 50 бала, мугалимге балдарды түшүндүрүү жана окутуу өтө кыйын, бардык темаларды үйдө өз алдынча түшүнүүгө туура келет".
"Эки класска дароо кабыл алынган 6-7 жаштагы балдар үчүн бул жетишсиз болуп калды. Эми алар 4-класстын программасы боюнча окуу китептерин жана жумушчу тетрадьдарды алышты. Мындан тышкары, окуу китептеринин өлчөмү жана салмагы бул жаш үчүн таптакыр ылайыксыз. Суроо туулат: мындай чечимдерди кабыл алууда кандай изилдөөлөргө жана нормаларга таянышты?"
Kaktus.media суранычы боюнча Билим берүү министрлиги азырынча жооп берген жок.
