Кыргызстанда ВИЧ-инфекциясына каршы профилактикалык чараларды күчөтүү боюнча иштер улантылууда. Бул иштердин маанилүү багыты доконтакттык профилактика, ошондой эле ДКП же PrEP деп аталат.
Бул метод ВИЧ жок адамдардын антиретровирустук препараттарды кабыл алуусун билдирет, инфекцияны жугузуу тобокелдигин минималдаштыруу максатында. Регулярдуу жана туура колдонулганда, вирус жугузуу мүмкүнчүлүгү жыныстык байланыштарда 90% дан ашык төмөндөйт.
ДКП жогору тобокелдик тобундагы адамдар үчүн сунушталат. Бул категорияга көптөгөн жыныс өнөктөштөрү бар адамдар, туруктуу өнөктөштөр менен презервативдерди колдонууда кыйынчылыктарды баштан кечиргендер, уязвимдүү топторго киргендер же ВИЧ-позитивдүү адамдар менен мамиледе болгон, эгерде алардын вирус жүктөмү белгисиз же көзөмөлдөнбөсө, кирет.
Кыргызстанда бул кызматка акысыз жана анонимдүү жетүүгө болот. Бул үчүн ВИЧ боюнча экспресс-тесттен өтүү керек, андан кийин врач препараттарды кабыл алуунун эң ылайыктуу режимин аныктайт — күн сайын же белгилүү топтор үчүн "талап боюнча". Дары-дармектер акысыз берилет, бирок программанын алкагында регулярдуу тестирлөө милдеттүү.
Саламаттыкты сактоо министрлиги ДКП презервативдерди колдонууну алмаштырбай турганын, алар дагы эле жыныс аркылуу жугуучу көптөгөн инфекциялардан жана каалабаган бременди сактап калууда маанилүү экенин баса белгилейт. Препараттар тиешелүү медициналык көзөмөл астында коопсуз деп эсептелет жана ВИЧ жугузбайт.
Доконтакттык профилактиканы колдонуу жаңы ВИЧ учурларын азайтуу жана коомдук саламаттыкты жакшыртуу боюнча эл аралык стандарттарга жооп берет. ДКПга жетүүнүн кеңейиши медициналык жардамга эрте кайрылууга, стигманы азайтууга жана калктын арасында коргоо деңгээлин жогорулатууга жардам берет.
Доконтакттык профилактика боюнча консультацияларды өлкө боюнча атайын медициналык мекемелерден алууга болот. Бишкекте Я. Логвиненко көчөсүндө, 8-үйдө жайгашкан Республикалык гемоконтакттык вирус гепатиттери жана ВИЧ боюнча контролдоо борбору, телефон: 0312 30 07 54, жана Токтогула көчөсүндө, 62-үйдүн сол канатында Бишкек шаардык борбору, телефон: 0312 48 66 17.
Ош шаарында борбор Моминова көчөсүндө, 10/2-үйдө, телефон: 03222 5 56 72. Жалал-Абад облусунда Манас шаарында Курортная көчөсүндө, 37-үйдө, телефон: 03722 2 31 59.
Талас облусунун тургундары Ч. Айтматов көчөсүндө, 257-үйдө, телефон: 03422 5 22 94, ал эми Баткен облусунда Раззаков көчөсүндө, 13-үйдө, телефон: 03622 5 08 77 боюнча консультацияларды ала алышат.
Ысык-Көл облусунда борбор Каракол шаарында Эшенова көчөсүндө, 118-үйдө, телефон: 03922 5 08 58, ал эми Нарын облусунда Раззаков көчөсүндө, 1-үйдө, телефон: 03522 5 30 54 жайгашкан.
Чүй облусунун тургундары Токмок шаарындагы Комсомольская көчөсүндө, 129-үйдө, телефон: 03138 7 40 18 боюнча кайрылышы мүмкүн.
Кошумча маалыматты үй-бүлөлүк медицина борборлорунда же жалпы практикалык врачтар борборлорунда, ошондой эле ВИЧ профилактикасы менен алектенген коммерциялык эмес уюмдардан алууга болот. Маалымат расмий сайтта жана "Саламаттык + "мобилдик тиркемесинде да жеткиликтүү.
