Укук коргоо уюму "Интербилим-Ош" өткөн жылы инфраструктуралык долбоорлордун алкагында шаардагы ар кандай райондордо 66 үй-бүлөнүн турак жайлары бузулганын билдирди. Анын ордуна мэрия муниципалдык ипотекалык ишканасы тарабынан курулган Краснофлотская көчөсүндөгү жаңы курулуштагы батирлерди сунуштады. Бардык үй-бүлөлөр алмашууга макул болуп, жаңы турак жайга көчүштү.
Бирок, жашоочулардын айтымында, мэрия жаңы батирлерди квадрат метри $950 деп баалады, бул эски үйлөр менен жаңы батирлердин ортосунда олуттуу баа айырмасын жаратты. Эми алар ипотеканы алып, бул айырманы төлөшү керек.
Жашоочулар укуктарынын бузулушуна даттанышат
"Биздин үйлөрдүн баасын бузуу алдында эч ким менен талкууланган жок. Азыр болсо батирлер жогору баада бааланып, биз дагы төлөшүбүз керек болуп жатат. Бизге айырма 2,5 миллион сом деп айтышууда, 10-15 жылга ипотека алууга сунушташууда. Биз, жөнөкөй адамдар, нааразыбыз. Биз бул ипотеканы кантип төлөйбүз? Биз "баш на баш" алмашууга макул болдук, ал эми мэрия бизге көчүү үчүн болгону бир жума берди, натыйжада көптөгөн буюмдарыбызды таштап же сатууга туура келди", - деп бөлүштү жашоочулар.Укук коргоочулар мындай кырдаалдар мурдагы шаар жетекчилигинин уюштурулбаган саясатынын натыйжасы экенин баса белгилешет.
"Заң боюнча, эгер мэрия алынган үйлөрдүн ордуна турак жай сунуштаса, анда ипотека аркылуу айырманы төлөө шарты келишимде алдын ала көрсөтүлүшү керек. Үйлөр бузулгандан бир жыл өткөндөн кийин айырманы талап кылуу - бул мыйзамсыз жана акылга сыйбаган", - деп белгилешти уюмдан.
24-мартта нааразы болгон жарандар мэриянын дубалдарынын алдында өз көйгөйлөрүн чечүүнү жана жаңы турак жайга болгон укуктарын мыйзамдаштырууну сурап чогулушту, мурдагы мэр аларга убада бергендей.
Мэрия мыйзамдын тарабына
Ош шаарынын вице-мэри Шумкарбек Пайзиев "Азаттык" басылмасына берген интервьюсунда, маселе шаардык кеңештин кароосуна чыгарыларын билдирди."Эреже боюнча, Ош шаарында ипотека боюнча турак жайлар гана катталган жарандарга, кезекте турган адамдарга берилет. Биздин абалыбызда үйлөрү бузулган адамдар үчүн турак жай жөнүндө эч кандай маалымат жок. Биз эч кимди чыгарган жокпуз, алар өз батирлеринде жашай беришсин. Кийинки сессияда Краснофлотская көчөсүндөгү үй блогу бузулган адамдарга жана театр кызматкерлерине өткөрүлүшү сунушталат. Эгер шаардык кеңеш макул болсо, анда компенсация же алмашуу маселелерин талкуулайбыз", - деп кошумчалады вице-мэр.
Муниципалдык ипотекалык компаниянын келечеги коркунучта
Журналист Ыдырыс Исаковдун маалыматы боюнча, мэриянын Муниципалдык ипотекалык компаниясы (МИК) шаардагы аз гана кирешелүү уюмдардын бири болгон, бирок азыр банкроттук коркунучунда."Өткөн жылы жай айларында батирлер жаш артисттерге жана үйлөрү бузулган жарандарга тиешелүү документтерсиз берилген. Бул батирлер сатылып, компания киреше табышы керек болчу. Эгер эч нерсени өзгөртпөсө, ипотекалык компания банкрот болуп, адамдарды чыгаруу сөзсүз болот", - деп белгилейт Исаков.
Токторбаевдин отставкасынан кийинки өзгөрүүлөр
Ош шаарында масштабдуу инфраструктуралык долбоорлор 2025-жылы башталганын белгилөө керек. Мэрия жаңы жолдорду куруп, эскилерин кеңейтүү, парктарды жана скверлерди түзүү, ошондой эле муниципалдык турак жайларды куруу менен алектенди. Бул жүздөгөн жеке үйлөрдүн бузулушуна алып келди. Жашоочулар нааразычылыгын билдирип, мэриянын жазуу түрүндө билдирбестен, алардын участокторун мыйзамсыз алып жатканын жана көз карандысыз баалоо жүргүзбөгөнүн айтышты.Бузулган үйлөрдүн ээлеринин кээ бирлери шаар четиндеги "Эне-Сай" комплексинде жаңы турак жай алышты, башкалары муниципалдык компания тарабынан курулган батирлерге көчүштү.
Женишбек Токторбаевдин отставкасынан кийин куруучулар масштабдуу долбоорлор мыйзам бузуу менен жүргүзүлгөнүн билдиришти: мэрия курулуш компанияларын долбоорлорду аткарууга мажбурлаган, келишимдерди түзбөй, аукциондорду артка карата өткөргөн. Ошондой эле подрядчиктерге 12 миллиард сом өлчөмүндө карыз бар, ал эми суу канализациясы жана авто вокзал 2,7 миллиард сом кредит алуу үчүн кепилдикке коюлган.
Учурда Счеттук палата мэриянын финансылык ишмердүүлүгүн текшерүүдө, ал эми бүтпөгөн объектилер Министрлер кабинетинин карамагына өткөрүлдү.
Башкы беттеги сүрөт: "Азаттык".
