2014-жылдан бери Түркияда туулуунун туруктуу төмөндөшү байкалууда, бул «демографиялык кыш» деп аталган мезгилдин башталышына алып келүүдө. Статистика институтунун (TurkStat) божомолдорунан улам, кийинки беш жылдын ичинде мектепке чейинки балдардын саны болжол менен 900 миңге кыскарышы күтүлүүдө.
Бул өзгөрүүлөр жогорку окуу жайларына таасир этүүдө. 2025-жылы жеке университеттер билим берүү орундарын болгону 75,8% толтура алышты, бул акыркы беш жылдагы эң төмөнкү көрсөткүч.
Кээ бир окуу жайлар пландаштырылган студенттердин жарымын да жыйнай алган жок.
80% бюджетин окуу акысы аркылуу түзгөн жеке университеттер бул кыйынчылыктарга эң көп кабылышууда.
Билим берүү тармагындагы аналитиктер кийинки он жылдын ичинде айрым жогорку окуу жайлары жабылып калуусу, башка мекемелер менен биригиши же программаларын олуттуу өзгөртүшү мүмкүн экендигин эскертишет.
Студенттердин негизги санын жоготуп алган «зомби университеттер» көйгөйү буга чейин Япония жана Түштүк Кореяда байкалган.
Абитуриенттердин санынын кыскарышына себеп болгон факторлордун арасында демографиялык төмөндөө гана эмес, жогорку окуу жайларын аяктаган соң жумушка орношуу кепилдиктеринин азайышы, кыска мөөнөттүү кесиптик программаларга жана онлайн билим берүүгө болгон кызыгуу, ошондой эле жаштардын эмки жумушка тезирээк чыгуу каалоосу да бар.
Эксперттер Түркиядагы жогорку билим берүү системасы структуралык өзгөрүүлөрдүн босогосунда турганын жана жеке университеттер жаңы шарттарга ылайыкташууга мажбур болорун баса белгилешет.
Өлкө бийликтери жергиликтүү студенттердин санынын кыскарышын чет элдик абитуриенттерди тартуу менен толуктоо мүмкүнчүлүгүн караштырууда.
